Vroeger was het niet per se beter

Posted at september 2, 2011 by

Bouchra Abdellaoui > Mini-interview met Harrie Houtbeckers, kerndocent SPH
Het beroep van sociaalpedagogisch hulpverlener kun je zeker omschrijven als ambacht, alleen is het gereedschap niet meteen zichtbaar. Dat zit in de sph-er zelf en kan alleen zichtbaar worden via communicatie, bejegening en methodiek.

Ambachtelijkheid zit in de bereidheid om te schaven aan de eigen kwaliteiten en kennis als hulpverlener. Als sph-er ben je in zekere zin bezig met het hanteren van levensvragen van mensen. Dan is het belangrijk dat je zelf niet stil staat en je jezelf afvraagt: Is het goed wat ik doe? Ik vind niet dat het vroeger per se beter was. Er is een enorme kennisontwikkeling gaande ten aanzien van methodiek en doelgroepen. Studenten die nu afstuderen hebben een aanzienlijk hoger niveau dan twintig jaar geleden. Vakmanschap betekent een onderzoekende houding hebben, de bereidheid om de eigen (voor)oordelen te toetsen en het lef om jezelf en anderen te durven confronteren. Als docenten hebben we daar, naar mijn mening, een voorbeeldfunctie in. Dat betekent bijvoorbeeld je kwetsbaar durven opstellen en ergens op terug durven komen.

De huidige bezuinigingen zijn nadelig voor het vakmanschap. Andries Baart heeft in 2000 zes paradoxale ontwikkelingen in de Nederlandse zorg- en welzijnssector geformuleerd. Een van de paradoxen is de differentiatie van het aanbod. Enerzijds precisie, professionaliteit en legitimering en anderzijds versnippering, afschuiven en bureaucratie. Zo’n paradox kun je doortrekken naar de SPH-praktijk. Het ambacht staat onder druk omdat de sph-er onder druk staat. De doelgroep is zeer divers, het takenpakket is groot en veelomvattend en vergt het uiterste van de werker. Een gevolg hiervan is een groot verloop bij instellingen waardoor er steeds kennis verloren gaat en de intellectuele ontwikkeling stagneert. In dit verband ben ik ook voor ‘langzaam vakmanschap’, zoals Sennett dat noemt.

Mijn ervaring is dat vakmanschap en ambachtelijkheid binnen de SPH- praktijk niet echt een onderwerp van gesprek is bij docenten. Bijscholing en professionalisering zijn vaak gericht op didactiek, dus ons eigen ambacht meer dan het ambacht waarin wij onderwijzen. De docenten zijn wel steeds meer academisch onderlegd en hebben vaak werkervaring. Daartegenover staat weer dat het werkveld rap verandert. Het is belangrijk om vanuit het onderwijs de visie op het ambacht van SPH te blijven ontwikkelen. Een initiatief als docentstage is een begin maar wordt te veel overgelaten aan de welwillendheid van het individu.

Door het hogere opleidingsniveau en de toegankelijkheid van bronnen op internet is iedereen in zekere zin (proto)professioneel. Mensen kunnen van alles opzoeken. Huisartsen, maar ook andere beroepsgroepen moeten zich tot deze ontwikkelingen leren verhouden. Met: “Ik ben de deskundige, dus ik weet hoe het zit”, red je het niet meer. Het gaat er niet om jezelf een professional te noemen maar dit daadwerkelijk te zijn.

Category : Interview