Out of the box – 3

Posted at mei 10, 2011 by

Hans van den Broek > “Laat duizend bloemen bloeien”, zo schreef Mao, de grote leider, 50 jaar geleden. Nu is duizend niet zo veel op een bevolkingsgroep van een miljard mensen. Hij zei er dan ook slim niet bij dat eigenlijk iedereen in een keurslijf moest en dat er na de opschoning van het volk (miljoenen legden het loodje) misschien nog maar een paar verschillen pasten in zijn nieuwe systeem. De grote leider, een boerenzoon, gaf later ook nog mooie staaltjes out of de box-denken weg waar het ging om natuurbehoud. Zo werden alle Chinezen verplicht dagenlang herrie te maken om mussen de lucht en de dood in te jagen. Of alle landbouwmachines in te leveren voor het goede doel met enkele misoogsten als gevolg. Ja, je kon wel zien dat deze leider beschikte over de nodige boerenslimheid en dat kwam goed van pas in deze landelijke samenleving.

Sindsdien ben ik een beetje argwanend als in bepaalde kringen wordt geroepen dat we verschillen moeten respecteren. En nog meer als dit hand in hand gaat met het ideaal van de gelijke kansen. Dan wringt er iets. In de zestiger jaren van de vorige eeuw moest iedereen kunnen studeren. Straks is 50% verplicht hoger opgeleid. Op naar een nieuw systeem: van verheffing van het volk naar het opheffen van niveauverschillen. Ik denk dat we straks nog drie groepen in de samenleving overhouden: groep een is te oud of te jong om het eigenlijke werk te doen, groep twee is te goed om het eigenlijke werk te doen en groep drie? Juist, die is de pineut.

Terug naar de bloemen. Die hebben in de grote stad nauwelijks nog bestaansrecht. In de moderne sociaalwetenschappelijke literatuur vind je hooguit romantische verwijzingen naar de stadstuinen van Thijsse (nee, niet de schoolmeester). In de stad zijn de mussen ook bijna uitgestorven, al lijkt er sprake van een lichte comeback. De natuur heeft zich teruggetrokken; de straatcultuur is ervoor terug. Nieuwe doelgroepen moeten we serieus nemen vanwege onze toekomstige sociale zekerheid. De social worker moet zich herbezinnen. De literatuurlijst opgeschoond. Boerenslimheid is nog niet genoeg. Wij en onze studenten gaan streetwise worden. Dat zal ze leren. Dan zal er geen mismatch meer zijn tussen thuis en straat. In het nieuwe systeem van de moderne stadstaat behoort uitval tot het verleden.

Ik vraag me wel eens af of wij hoger opgeleiden ook nog vrij van systeempjes kunnen denken als we iemand tegenkomen die wat verschillend is. Bij ons komt wel eens zo’n cool stoer ADHD-typetje over de vloer. Hij zwierf al jong door de stad op plekken waar je je eigen kind zeker niet wilt zien. Als een wervelwind stormt hij ons huis binnen: “Box man, ik ga hard, jonguh!” “Hallo Ricky”, zeggen we dan, “sla die rap part maar even over en doe gewoon.” Oké. En dan gaan we doen wat hij leuk vindt: samen bloemen plukken.

Category : Redactie