Ieder mens wil gezien worden

Posted at augustus 16, 2011 by

Bert Steenbeek >Mini-interview met Tine van Duijn, docent methoden en technieken van maatschappelijk werk
In het mooie vak van maatschappelijk werker draait het altijd om de betekenis van wat een cliënt jou zegt en dus ook om de betekenis van wat de cliënt jou niet zegt. Het gaat om de lef om daadwerkelijk aan te sluiten bij de ander. Ieder mens wil gezien worden, erkend worden in zijn of haar verhaal en omstandigheden. Dat is ‘presentie’. Een aantal jaren geleden heb ik in mijn werk als sociaalpsychiatrisch verpleegkundige besloten om mijn privé 06-nummer te delen met mijn patiënten en dat doe ik nu ook met studenten. En ik heb nog nooit meegemaakt dat ik ’s avonds of ’s nachts of in het weekend gebeld ben. Juist omdat de ander weet dat ik te bereiken ben, lukt het iedereen altijd om pas de volgende dag, tijdens kantooruren, contact op te nemen.

Motiverende gespreksvoering, ook zo’n ambachtelijke vaardigheid van maatschappelijk werkers. Studenten zeggen vaak: ‘Mensen willen niks.’ En ik zeg dan altijd: ‘Dat is helemaal niet waar, want aan jullie is de taak om erachter te komen waartoe iemand wel gemotiveerd is’.

Maatschappelijk werkers weten ook onderscheid te maken tussen wat in vijf gesprekken kan en wat meer tijd nodig heeft. Die tijd ís er, want als je te kort door de bocht gaat en dus te snel doorverwijst dan jaag je de kosten rondom die ene individuele vraag verder omhoog: je raakt je cliënt kwijt en vervolgens gaan nieuwe hulpverleners weer een intake houden en hun eigen onderzoek doen. Nee, je moet vooral vertragen.
In de psychiatrie werkt het maatschappelijk werk met mensen die eigenlijk al afgehaakt zijn of dreigen af te haken van wat wij met elkaar maatschappelijk normaal of gewenst gedrag noemen. Die mensen aanspreken op hun eigen verantwoordelijkheid en ook nog die financiële bijdrage vragen, die ze niet eens hebben, is verwerpelijk. Kijk: er zullen maatschappelijk werkenden zijn, die leiden wij ook op, die de beleidsmakers van de toekomst worden.

Dat is een ander soort maatschappelijk werkenden dan degenen die graag op straat naar de gezinnen toegaan. Die hebben we allemaal hard nodig, zeker ook gezien de aankomende dubbele vergrijzing waar we als samenleving, ook in het onderwijs, op moeten anticiperen om de kosten daarvan te beheersen. Hoe dat kostenplaatje zich verhoudt tot ons vakmanschap, ik weet het echt niet. Het enige wat ik weet is: of je nu op de beleidsstoel zit of de direct uitvoerende bent die gaat aanbellen bij een cliënt drie hoog achter in een erkende achterstandswijk, die mensen moeten elkaar blijven verstaan, die moeten kunnen weten wat nodig is.

Category : Interview