Copingmechanismen

Posted at juni 2, 2010 by

e voelt het als je door het schoolgebouw loopt. De wanhoop en de opwinding zijn bijna tastbaar. Het geroezemoes in de gangen is oorverdovend. De kantine, het computerlandschap en de mediatheek zijn overvol. Dan weet je welke tijd het is: tentamenweek.

Voor studenten de minst leuke week van het kwartaal, maar voor een psycholoog is het smullen! Alle theoretische kennis die je de laatste jaren hebt vergaard in  collegezalen en bestudeerd uit veel te dikke boeken, geschreven in niet te volgen Engels of het nog onbegrijpelijkere Duits, dit alles blijkt ineens heel logisch. Sigmund Freuds psychoanalyse blijkt ineens heel logisch! Vond je hem eerst nog een vies oud mannetje met zijn eeuwige fixaties op alles wat te maken had met seks en moord, nu kun je hem eindelijk begrijpen. En het enige wat je hoeft te doen is een wandelingetje maken.
Een ontspannend loopje om de benen te strekken wordt ineens een aanzet tot het exploreren van de onderzoeksvraag: Hoe gaan mensen om met stress?

Net zoals de studenten zelf zijn ook de manieren waarop ze uiting geven aan de druk om te overleven in de tentamenweek zeer divers. Maar volgens Freud zijn ze  onder te verdelen in drie groepen.
De eerste groep studenten bevindt zich vooral in de kantine. Hun vingernagels zijn afgekloven en hun monden staan niet stil. Omringd met lege snoeppapiertjes en restjes van kroketten en frikadellen kwebbelen deze studenten wat af. Klagen en knagen. Snoepen en schelden. Bijten en bitchen. Allemaal klassieke gevallen van terugval naar het eerste stadium van Freuds psychoseksuele ontwikkelingstheorie: de orale fase.

De tweede groep studenten zie je niet zo snel, maar ze laat wel duidelijk haar sporen achter. Het zijn de studenten die in tijden van stress terugvallen in de anale fase. De toch al niet al te schone wc’s van de hogeschool kun je in deze week beter vermijden. En moet je kiezen tussen een sanitaire stop op een verstopt toilet met spetters op de bril of een blaasontsteking, dan is de laatste toch de meest gezonde oplossing. Er is nog weinig onderzoek gedaan naar het effect van het inademen van ontlastingsmoleculen, maar naar verwachting zullen die toxische gassen geen positieve uitwerking hebben op je gestel. Studenten daarentegen hebben er baat bij: ontlasting, ontlading, ontspanning.

De laatste groep studenten heeft het veel te druk om naar school te komen. In plaats van hele dagen door te leren aan hun bureautje, zullen zij de dag doorbrengen in bed, al dan niet alleen, hun roes uitslapend. Het zijn nachtbrakers en laatontwakers. Volgens Freud komt deze regressie naar de fallische fase voort uit de innerlijke drang om de basale seksuele drift te bevredigen. Terwijl Oedipussen en Electra’s uithuilen bij mammie of pappie (lees Sophocles er maar op na), gaan andere studenten de hort op om te versieren, te verleiden en te vozen.

Wie zegt dat de psychoanalytische theorie verouderd is? Binnen de muren van de Hogeschool blijft de visie van Sigmund Freud stevig staan. Studenten van de Hogeschool zijn het levende bewijs dat Freud nog lang niet dood is. Freud leeft,  Freud blijft De Man!

Illustratie: Brent Wouda

Category : Column