Angry: jong en radicaal

Posted at mei 3, 2011 by

Bouchra Abdellaoui > Vanaf de folder van de expositie “Angry” kijkt een jonge vrouw met veel okselhaar en opgeheven kin uitdagend in de camera. Later blijkt het een 19-jarige kraakster te zijn die sinds haar zeventiende in een kraakpand woont en vecht tegen het kapitalisme. Naast de ingang toont een tijdlijn mondiale incidenten, acties en terroristische aanslagen van de afgelopen 50 jaar.

We zien onder andere de opstanden voorbij komen van Franse Algerijnen tegen de Franse autoriteiten, Dolle Mina, de Intifada en andersglobalisten. Enkele van deze gebeurtenissen keren terug in de tentoonstelling. Zo laat de fotoserie van Jules Spinatsch de steden Evian en Genève in 2003 zien. Hier verstopten eigenaren van winkels en bedrijven tijdens de G8-top bekende logo’s achter houten platen. Deze werden vervolgens door de demonstranten gebruikt voor hun slogans en symbolen. Provo-oprichter Roel van Duin komt in een portret aan het woord. Hij begon zich te roeren toen hij er achter kwam dat in Nederland atoombommen opgeborgen lagen. Volgens hem is het eerder wanhoop dan hoop die de revolutie maakt.

Foto: Jules Spinatsch

Foto: Jules Spinatsch

Drie manieren van kijken

Vanuit drie posities toont “Angry” protest, verzet en (radicale) actie in de samenleving. Via de verbeelding van kunstenaars, het beeld geschetst door verschillende media en de blik van de jongeren zelf. In het verlengde van de tentoonstelling worden educatieve lespakketten, workshops en interactieve lessen aan middelbare scholen aangeboden. Het resultaat van deze projecten in het kader van talentontwikkeling hangt tussen het andere werk. De tentoonstelling bestaat uit fotografie, video-installaties, portretten van (ex)radicalen en flarden van berichtgeving door verschillende media, zoals een boze Ivo Opstelten die zich opwindt over zogenaamde scooterterreur. Enkele werken vallen op, met name die welke de verbeelding van kunstenaars laten zien. De fotoserie “Périphérique” van kunstenaar Mohamed Bourouissa laat beelden zien uit de banlieues van Parijs waar hijzelf opgroeide. Zijn foto’s zijn in scène gezet en tonen de spannende ogenblikken die aan een mogelijke gebeurtenis of actie vooraf gaan. De videoprojectie “Glutinosity” van Aernout Mik toont een langzaam bewegende groep mensen die elkaar gevangen lijkt te houden in een intrigerend ballet. De ene groep draagt uniformen en de andere groep sweaters, capuchons en sjaals. Het is niet duidelijk wie tegen wie vecht en wie wie gevangen houdt.

Radicalisme: een kwestie van beeld-vorming?

De samenstellers van de tentoonstelling werpen vragen op als: neemt radicalisme onder jongeren toe of is slechts de beeldvorming veranderd? De makers zijn van mening dat radicalisme tegenwoordig vooral als iets negatiefs wordt benaderd en vragen zich af of radicalisme voortkomend uit idealisme niet ook broodnodige maatschappelijke veranderingen tot stand kan brengen. Allemaal interessante vragen die wellicht beter door middel van onderzoek dan via kunstzinnige uitingen of meningen van politici, zoals Opstelten, beantwoord kunnen worden. De tentoonstelling is bedoeld en komt ook over als een ode aan mensen die zich compromisloos inzetten voor een zaak waarin zij geloven.

De meest compromisloze onder de kunstenaars blijkt Jonas Staal die op het laatste moment zijn werk heeft teruggetrokken. De brief, waarin hij dit kenbaar maakt, hangt er wel. Hij verwachtte dat de expositie de radicaal zou tonen als schepper in zijn streven naar een ander wereldbeeld. De kunstenaar vindt dat de makers het blockbuster-concept hebben gevolgd door te willen laten zien dat de radicaal “niemand minder is dan wijzelf”. Staal noemt dit vrijblijvend en geruststellend en ziet een vertekening van de radicaal tot boze adolescent. Deze laatste opmerking is, al lopend door de expositieruimte, voorstelbaar. Beelden van jongeren die alles te verliezen hebben met hun acties schuren net iets te dicht aan tegen beelden van jongeren die niets te verliezen hebben.

“Angry” is tot 13 juni 2011 te zien in het Fotomuseum Rotterdam.

Category : Bespreking