Redactioneel – Nr. 3.

Ambachtelijkheid en vakmanschap
Ambachtelijkheid en vakmanschap staan in het middelpunt van dit nummer. In een mondiale economie is zo massaal mogelijke productie van zo goedkoop mogelijke waren standaard geworden. Een verschijnsel dat zich niet beperkt tot de wereld van goederen. Ook universiteiten en hogescholen streven ernaar om aan een steeds toenemend aantal studenten onderwijs aan te bieden in standaardvormen met eenzelfde inhoud volgens een vaste formule. In zorg- en hulpverlening doet zich hetzelfde verschijnsel voor. Het gevaar dreigt dat ook op sociaal-cultureel gebied de prijs van voorzieningen doorslaggevend wordt en de waarde ervan betrekkelijk.
In dit nummer plaats voor een tegengeluid. Wijsgerig pedagoog Joop Berding wijst er op dat streven naar massaproductie in de wereld van zorg en onderwijs haaks staat op het gegeven dat in het sociale domein iedere situatie uniek is. Ook klassieke deugden, zoals geduld hebben, zijn van belang. Een casusbeschrijving over de uithuisplaatsing van een psychiatrische patiënt en de geboden begeleiding door het maatschappelijk werk is daarvan een voorbeeld.
Een essay over het werk van socioloog Richard Sennett schenkt aandacht aan de gevaren van flexwerken voor flexmensen en benadrukt het belang van ambachtelijk werk, zowel voor de kwaliteit van het werk als voor de ontwikkeling van duurzame menselijke verhoudingen. Wat onder ‘ambachtelijkheid’ kan worden verstaan, daarover komt een viertal docenten aan het woord. Onder de titel ‘Nee valt niet te verkopen’ een beschouwing over het binnendringen van de taal van de markt in het domein van hulpverlening, zorg en onderwijs. Wat zijn hiervan de gevolgen?
In ‘Observatie: hulptelevisie’ aandacht voor het groeiende aantal commerciële televisieprogramma’s waarin mensen optreden met een sociaal, relationeel of financieel probleem. Aan het slot van de uitzending kan volop worden meegesnotterd: er is hoop.
Uit de Academische Boekengids de bijdrage: ‘Ontdekking of mythe? Het normale kind’. Een beschouwing over de vraag wat normaliteit behelst. Een gestandaardiseerd ‘kindproduct’ soms? In zijn bijdrage maakt publicist Tim Black zich zorgen over het gegeven dat een kwart van de 8,5 miljoen Engelse schoolkinderen wordt bestempeld als lijdend aan SEN: ‘special educational needs’. Hoe staat het in Nederland met het gevaar van overdiagnosticering?
Ten slotte een popcolumn, een ruiker citaten en de spotlights op de film Dogville.

In dit nummer opnieuw illustraties van studenten van de Willem de Koning Academie: Aniek Bartels, Tim Blom, Ming Ho, Sidney Latuperíssa en Charlotte Provot. Wij hopen dat ontwerpen en artikelen bijdragen aan het (door)denken over het belang van ambachtelijkheid en vakmanschap in onderwijs en in zorg- en hulpverlening.

Redactie VW&DB